Το νέο τεύχος της ΕΕργΔ (Αύγουστος 2025)
Στο νέο τεύχος της ΕΕργΔ (Αύγουστος 2025) που μόλις κυκλοφόρησε:
Ο Κωνσταντίνος Δημαρέλλης προβαίνει σε μια επισκόπηση της αλλοδαπής νομολογίας αναφορικά με το καθεστώς απασχόλησης των παρόχων υπηρεσιών μέσω ψηφιακής πλατφόρμας. Στη μελέτη του ο συγγραφέας επιχειρεί την εξαγωγή συμπερασμάτων αναφορικά με τα κριτήρια στα οποία έχει βασιστεί η αλλοδαπή νομολογία για να κριθεί το είδος της έννομης σχέσης μεταξύ πλατφόρμας και παρόχου. Συγκεκριμένα, αναλύει βασικές πτυχές των πλέον σημαντικών δικαστικών αποφάσεων που έχουν δημοσιευθεί σε αλλοδαπές έννομες τάξεις (Γερμανία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ολλανδία, Ισπανία, Ιταλία, Βέλγιο, Καλιφόρνια και Αυστραλία). Κοινός τόπος των δικαστικών αποφάσεων —διαπιστώνει ο συγγραφέας— είναι η απόδοση του ορθού νομικού χαρακτηρισμού, ανεξαρτήτως του χαρακτηρισμού της έννομης σχέσης που τα μέρη απέδωσαν στη σύμβαση. Η διαμόρφωση της δικαστικής κρίσης στηρίζεται σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό στο εάν συντρέχουν οι παράμετροι που διαχρονικά έχουν καθιερωθεί ως κριτήρια εξάρτησης, προσαρμοσμένα στα σύγχρονα δεδομένα της παροχής εργασίας μέσω πλατφόρμας. Η κρισιμότητα της απόδοσης του ορθού νομικού χαρακτηρισμού είναι έντονη, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν ο πάροχος εργάζεται υπό συνθήκες εξαρτημένης εργασίας ή ανεξάρτητων υπηρεσιών ή εάν εντάσσεται σε μία ενδιάμεση κατηγορία μεταξύ των μισθωτών και των αυτοαπασχολούμενων, ώστε να διαπιστωθεί τελικά εάν είναι φορέας εργασιακών δικαιωμάτων ή έστω χρήζει ορισμένης προστασίας.
Στη συνέχεια, εν όψει της υποχρέωσης (και) της Ελλάδας να ενσωματώσει την Οδηγία 2024/2831 «για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας των εργαζομένων σε πλατφόρμες», ο Κωνσταντίνος Ζωγραφίδης ερευνά το ιδιαίτερα πολύπλοκο ζήτημα των τεκμηρίων νομικού χαρακτηρισμού των συμβάσεων παροχής υπηρεσιών σε ψηφιακές πλατφόρμες. Για ένα από τα πιο ζωντανά ζητήματα του εργατικού δικαίου διεθνώς, αυτό του προσδιορισμού του ορθού καθεστώτος απασχόλησης των εργαζομένων σε ψηφιακές πλατφόρμες, η χώρα μας βρίσκεται σήμερα —υπενθυμίζει ο συγγραφέας— στη θέση να διαθέτει δύο νόμιμα μαχητά τεκμήρια νομικού χαρακτηρισμού των επίμαχων εννόμων σχέσεων: ένα υπέρ της εξαρτημένης εργασίας, στο άρθρο 1 ν. 3846/2010, και ένα υπέρ της ανεξάρτητης, στο άρθρο 69 παρ. 2 ν. 4808/2021. Ήδη, η ενωσιακή Οδηγία 2024/2831 επιβάλλει στα κράτη μέλη να θεσπίσουν ένα νόμιμο μαχητό τεκμήριο υπέρ του εξαρτημένου χαρακτήρα της εργασίας των παρόχων υπηρεσιών μέσω πλατφόρμας. Με δύο τεκμήρια σε ισχύ και ένα προ των πυλών, τόσο ο νομοθέτης όσο και ο ερμηνευτής του δικαίου πρέπει να εξετάσουν προσεκτικά τις επιλογές τους. Ξεκινώντας, αναγκαστικά, από την ερμηνεία των ελληνικών διατάξεων, με ιδιαίτερη έμφαση στο ομολογουμένως προβληματικό τεκμήριο του ν. 4808/2021, και επιχειρώντας, ακολούθως, να εντοπίσει κάποια κατευθυντήρια γραμμή στις ασαφείς σχετικές προβλέψεις της Οδηγίας, ο συγγραφέας ερευνά τη σχέση μεταξύ των τριών τεκμηρίων και προτείνει τρόπους για την καλύτερη συστηματική συναρμογή τους. Ενόψει της επικείμενης μεταφοράς της Οδηγίας στο ελληνικό δίκαιο, καίριο εμφανίζεται το ζήτημα της συμβατότητας των εθνικών διατάξεων με την τελευταία: προβληματίζει ιδίως η ευθεία αντίθεση του αρνητικού τεκμηρίου του ν. 4808/2021 με τις επιταγές του ενωσιακού νομοθέτη, η οποία μας υποχρεώνει να σκεφτούμε πώς θα αντιμετωπίσουμε το εν λόγω τεκμήριο όσο ακόμη βρίσκεται σε ισχύ, δηλαδή μέχρι τη μεταφορά της Οδηγίας. Κατά την πορεία εξέτασης των ανωτέρω ζητημάτων, ο συγγραφέας αφιερώνει, σε διάφορα σημεία, ορισμένες σκέψεις προκειμένου να προετοιμαστεί το έδαφος για την αποτελεσματική μεταφορά του «τεκμηρίου» της Οδηγίας.
Ακολουθεί, όπως πάντα, ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα νομολογία: Καταγγελία σύμβασης εργασίας λόγω πρόκλησης δυσαρμονίας στις σχέσεις εργαζομένου και εργοδότη και αιτιολόγηση της δικαστικής κρίσης· Προϋποθέσεις επιδίκασης της πρόσθετης αποζημίωσης του άρθρου 66 παρ. 3 ν. 4808/2021· Ένσταση των αλλαχού κερδηθέντων και αίτηση επίδειξης εγγράφων· Απόλυση λόγω νόμιμης συνδικαλιστικής δράσης· Ένσταση συμψηφισμού της αποζημίωσης απολύσεως με τους μισθούς υπερημερίας προβαλλόμενη το πρώτον στο Εφετείο· Δεν είναι διευθύνων υπάλληλος ο διευθυντής υποκαταστήματος αλυσίδας καταστημάτων αθλητικών ειδών· Στοιχεία του ορισμένου της αγωγής: Διαφορές αποδοχών, καταβολές του εργοδότη, έναρξη τοκοφορίας· Μισθοί υπερημερίας και κατάχρηση δικαιώματος· Διάκριση υπαλλήλου/εργάτη· Ειδική συμφωνία για το προσωπικό ασφαλείας· Ικανότητα και αρμοδιότητα της συνδικαλιστικής οργάνωσης για κατάρτισή της· κ.ά.
Το τεύχος κλείνει με το πρόγραμμα των τακτικών επιστημονικών συναντήσεων της Εταιρείας Δικαίου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφαλίσεως (Ε.Δ.Ε.Κ.Α.) για την περίοδο Οκτώβριος 2025 – Φεβρουάριος 2026.
Καλή ανάγνωση!
