Νέα / Ειδήσεις

Στο νέο τεύχος της ΕΕργΔ (Ιούνιος 2026) που μόλις κυκλοφόρησε:

Ο Βασίλειος Ζαλίδης αναλύει τα διεθνούς δικαίου ζητήματα που ετάμησαν από τη Γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης της 21ης Μαΐου 2026, με την οποία το Δ.Δ.Χ. αποσαφήνισε μια μακρόχρονη ερμηνευτική διαφορά στο εσωτερικό της Δ.Ο.Ε. αναγνωρίζοντας ότι το δικαίωμα στην απεργία προστατεύεται από τη Δ.Σ.Ε. 87/1948 παρά την απουσία ρητής κατοχύρωσής του. Στη μελέτη του ο συγγραφέας παρουσιάζει το θεσμικό υπόβαθρο της διαφοράς και αναλύει τη συλλογιστική του Δικαστηρίου με βάση τους κανόνες και τα μέσα ερμηνείας των άρθρων 31 και 32 της Σύμβασης της Βιέννης για το Δίκαιο των Συνθηκών. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζει τη συνήθη έννοια των όρων, το αντικείμενο και τον σκοπό της Δ.Σ.Ε. 87, τη μεταγενέστερη πρακτική των κρατών μερών, τη συστηματική ερμηνεία, καθώς και την ερμηνευτική βαρύτητα της πρακτικής των εποπτικών οργάνων της Οργάνωσης. Η Γνωμοδότηση —τονίζει ο συγγραφέας— ενισχύει την προστασία της συνδικαλιστικής ελευθερίας και αποκαθιστά τη θεσμική σαφήνεια στο εποπτικό σύστημα της Οργάνωσης, ενώ, παράλληλα, οι μειοψηφούσες και ατομικές γνώμες των δικαστών αναδεικνύουν σημαντικές ενστάσεις ως προς τα όρια της συστηματικής ερμηνείας και τον κίνδυνο η αξιοποίηση συναφών κανόνων και πλειοψηφικής πρακτικής να οδηγήσει σε δικαστική ερμηνεία που υποκαθιστά την κρατική συναίνεση ως θεμέλιο της διεθνούς συμβατικής δέσμευσης. Τέλος, ο συγγραφέας αξιολογεί τη θεσμική βαρύτητα της Γνωμοδότησης και τις δυνατότητες αξιοποίησής της από τα όργανα της Δ.Ο.Ε., τα κράτη μέρη, τα εθνικά δικαστήρια και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις.

Την ίδια Γνωμοδότηση του Δ.Δ.Χ. αναλύει διεξοδικά αμέσως μετά, στο πλαίσιο αυτού του μικρού αφιερώματος, και η Ελένη Αντωνιάδου, αναδεικνύοντας τα διεθνολογικά και εργατολογικά ζητήματα που απασχόλησαν το Δ.Δ.Χ. Το Διεθνές Δικαστήριο —επισημαίνει η συγγραφέας—, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι το δικαίωμα απεργίας εμπίπτει στην προστασία της συνδικαλιστικής ελευθερίας εντός της Δ.Σ.Ε. 87/1948, αναγνώρισε ότι η απεργία αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα των εργαζομένων στο διεθνές, το ευρωπαϊκό και το ενωσιακό δίκαιο, καθώς και εντός άλλων περιφερειακών οργανισμών, επιφέροντας έτσι μία σημαντικότατη εξέλιξη στο πεδίο του διεθνούς εργατικού δικαίου. Παράλληλα, αναδεικνύεται η επίδραση που έχει ασκήσει (και εξακολουθεί να ασκεί) σε διεθνή και περιφερειακά δικαιοδοτικά και οιονεί δικαιοδοτικά όργανα το ερμηνευτικό έργο της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων και της Επιτροπής για τη Συνδικαλιστική Ελευθερία σχετικά με την αναγνώριση του δικαιώματος απεργίας. Το consensus των κρατών σε παγκόσμιο επίπεδο για την αναγωγή του δικαιώματος απεργίας σε θεμελιώδες δικαίωμα του ανθρώπου —τονίζει η συγγραφέας— δεν θα μπορούσε να είναι ισχυρότερο.

Αμέσως μετά ο Κωνσταντίνος Ζωγραφίδης ερευνά το ερώτημα αν η εργασία σε ψηφιακή πλατφόρμα ως προσωρινή απασχόληση αποτελεί ένα υπερβολικά στενό καλούπι για ένα εξαιρετικά ετερογενές φαινόμενο. Η εργασία μέσω πλατφόρμας και η προσωρινή απασχόληση —τονίζει ο συγγραφέας— αποτελούν δύο φαινόμενα που, εκ πρώτης όψεως, εμφανίζουν πολλά κοινά. Τριμερείς κατ’ αρχήν σχέσεις, με ένα πρόσωπο να μεσολαβεί μεταξύ εργαζομένου και αποδέκτη της εργασίας. Την ομοιότητα των δύο μορφών απασχόλησης την αναγνωρίζει ο ίδιος ο ενωσιακός νομοθέτης, ο οποίος διευκρινίζει ότι οι Οδηγίες για την προσωρινή απασχόληση και για την εργασία μέσω πλατφόρμας δέον να εφαρμόζονται παράλληλα, όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις εφαρμογής αμφοτέρων στην ίδια έννομη σχέση. Υπό ποιες όμως προϋποθέσεις μπορεί πράγματι να συμβεί κάτι τέτοιο;, αναρωτιέται ο συγγραφέας. Στη μελέτη του επιχειρεί να εξετάσει τις προοπτικές εφαρμογής των ρυθμίσεων για την προσωρινή απασχόληση στην εργασία μέσω ψηφιακής πλατφόρμας, εντοπίζοντας τα βασικά πραγματικά και νομικά εμπόδια και προσεγγίζοντας το ερώτημα περιπτωσιολογικά, ανάλογα με τον τομέα δραστηριότητας της ψηφιακής πλατφόρμας και με τα πρόσωπα που εμπλέκονται στη σχέση. Καίρια αποδεικνύεται η διάκριση μεταξύ του κλασικού μοντέλου εργασίας σε πλατφόρμα, όπου ο πάροχος υπηρεσιών συνδέεται συμβατικά απευθείας με την τελευταία, και εργασίας σε πλατφόρμα με την παρεμβολή διαμεσολαβητή. Ξεκινώντας με το παραδοσιακό μοντέλο, ο συγγραφέας διερευνά το κατά πόσον η πλατφόρμα μπορεί να χαρακτηριστεί Ε.Π.Α. και ο αποδέκτης της υπηρεσίας έμμεσος εργοδότης. Στη συνέχεια, εξετάζει την περίπτωση της ύπαρξης διαμεσολαβητή, με τους υποψήφιους για τον κάθε ρόλο στη σύμβαση προσωρινής απασχόλησης να αλλάζουν. Και με την ευκαιρία, σχολιάζει την πρώτη δημοσιευμένη ελληνική δικαστική απόφαση που καταπιάνεται με το ζήτημα του ορθού νομικού χαρακτηρισμού της έννομης σχέσης που αναπτύσσεται στο οικοσύστημα της πλατφόρμας: μια απόφαση επί υποθέσεως όπου εμπλεκόταν διαμεσολαβητής, η οποία εισφέρει στη συζήτηση μια αξιοπρόσεκτη εναλλακτική λύση.

Στη συνέχεια ο Νικόλαος Γαβαλάς, σχολιάζοντας πρόσφατη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης με την οποία κρίθηκε άκυρη απόλυση εγκύων εργαζομένων οι οποίες εξαναγκάστηκαν να υπογράψουν την παραίτησή τους υπό την απειλή μήνυσης, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η δήλωση οικειοθελούς αποχώρησης που αποσπά αθέμιτα ο εργοδότης από έγκυο υπάλληλό του αποτελεί άμεση διάκριση λόγω φύλου και εξομοιώνεται με άκυρη απόλυση κατά το άρθρο 14 ν. 3896/2010. Στο πλαίσιο του ίδιου σχολιασμού ο συγγραφέας επισημαίνει ότι η υποβολή μήνυσης για παράνομη πράξη δεν αποτελεί αφ’ εαυτής «σπουδαίο λόγο» καταγγελίας, ότι η απολυθείσα έγκυος ή τεκούσα εργαζομένη η οποία έχει προσβάλει την απόλυσή της ως άκυρη και επιδιώκει την επαναπασχόλησή της δεν έχει υποχρέωση να αναζητήσει άλλη απασχόληση, ενώ τονίζει ακόμη μία φορά το αυτονόητο, ότι, σε παρόμοιες περιπτώσεις, το ύψος της επιδικαζόμενης χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης πρέπει να είναι ανάλογο της επελθούσης ηθικής ζημίας και όχι απλώς «συμβολικού χαρακτήρα».

Ακολούθως ο Νικόλαος Ντάλης σχολιάζει διεξοδικά πρόσφατη απόφαση του Δ.Ε.Ε. που εκδόθηκε κατόπιν προδικαστικού ερωτήματος του ανώτατου δικαστηρίου της Ισπανίας και αφορά συμβασιούχους του Δημοσίου, ενώ παράλληλα, στην ιδιαίτερα εμπεριστατωμένη ανάλυσή του, ερευνά και την επίδραση που ασκεί η συγκεκριμένη νομολογία του Δ.Ε.Ε. στην ελληνική έννομη τάξη, όπου το φαινόμενο των καταχρηστικών συμβάσεων ορισμένου χρόνου στον δημόσιο τομέα εξακολουθεί να θάλλει, αποτελώντας μία χρόνια και, όπως φαίνεται, ανίατη παθογένεια.

Ακολουθούν, όπως πάντα, ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες αποφάσεις των ελληνικών δικαστηρίων.

Το τεύχος κλείνει με τις τελευταίες ακαδημαϊκές εξελίξεις στο πεδίο του εργατικού δικαίου.

Καλή ανάγνωση!