Το νέο τεύχος της ΕΕργΔ (Οκτώβριος 2026)
Στο νέο τεύχος της ΕΕργΔ (Οκτώβριος 2026) που μόλις κυκλοφόρησε:
Ο Γιώργος Θεοδόσης εξετάζει διεξοδικά τις πιθανές επιδράσεις που μπορεί να έχει στην ερμηνεία του άρθρου 11 Ε.Σ.Δ.Α. και του άρθρου 6 παρ. 4 Α.Ε.Κ.Χ. η πρόσφατη Γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης για το δικαίωμα απεργίας υπό τη Σύμβαση 87 Δ.Ο.Ε. Στην εν λόγω Γνωμοδότηση το Δ.Δ.Χ. δέχθηκε ότι το δικαίωμα απεργίας των εργαζομένων και των οργανώσεών τους προστατεύεται από τη Δ.Σ.Ε. 87, παρά το ότι η τελευταία δεν περιέχει ρητή αναφορά στην «απεργία». Η Γνωμοδότηση έχει ιδιαίτερη σημασία για το ευρωπαϊκό σύστημα προστασίας των κοινωνικών δικαιωμάτων —επισημαίνει ο συγγραφέας—, διότι παρεμβαίνει σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία το Ε.Δ.Δ.Α., ιδίως στην απόφαση Humpert and Others v. Germany, αναγνώρισε μεν ότι η απεργία προστατεύεται από το άρθρο 11 Ε.Σ.Δ.Α., αλλά απέφυγε να δεχθεί ότι η απαγόρευσή της θίγει κατ’ ανάγκην ουσιώδες στοιχείο της συνδικαλιστικής ελευθερίας. Με τη Γνωμοδότηση —συνεχίζει ο συγγραφέας— δεν καταργείται η διακριτική ευχέρεια των Κρατών να θέτουν διαδικαστικούς και ουσιαστικούς περιορισμούς στο δικαίωμα της απεργίας, ούτε σηματοδοτείται άμεσα η ανατροπή της απόφασης Humpert. Ωστόσο, πλέον καθίσταται δυσκολότερη η θεώρηση της απεργίας ως μιας απλής, υποκαταστάσιμης μορφής συνδικαλιστικής δράσης. Επίσης, ενισχύεται η θέση ότι η απεργία αποτελεί αναγκαίο παρακολούθημα της συνδικαλιστικής ελευθερίας. Για το σύστημα του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη η Γνωμοδότηση έχει τόσο επιβεβαιωτικό όσο και ενισχυτικό χαρακτήρα: Το άρθρο 6 παρ. 4 Α.Ε.Κ.Χ. ήδη κατοχυρώνει ρητά τη συλλογική δράση, συμπεριλαμβανομένης της απεργίας, στο πλαίσιο της θεμελίωσης του δικαιώματος της συλλογικής διαπραγμάτευσης. Μετά τη Γνωμοδότηση, η ρητή προστασία του άρθρου 6 παρ. 4 Α.Ε.Κ.Χ. ενισχύεται από ένα πρόσθετο ερμηνευτικό έρεισμα: τη σύνδεση της απεργίας και με τη συνδικαλιστική ελευθερία του άρθρου 5 Α.Ε.Κ.Χ., χωρίς τούτο να σημαίνει ότι το άρθρο 5 καθίσταται αυτοτελής βάση ελέγχου του δικαιώματος απεργίας.
Στη συνέχεια ο Σπύρος Κατσίμης, με αφορμή δύο πρόσφατες εφετειακές αποφάσεις, ερευνά το ζήτημα του χρόνου εργασίας των περιοδευόντων εργαζομένων. Ο συγγραφέας επισημαίνει πως, παρότι αποτελεί κοινό τόπο ότι το Δ.Ε.Ε. χαρακτηρίζει τις μετακινήσεις των περιοδευόντων εργαζομένων ως χρόνο εργασίας, εντούτοις η εν λόγω θέση δεν έβρισκε αντίκρισμα στην ελληνική νομολογία μέχρι πρόσφατα. Ωστόσο, ορισμένα δικαστήρια της ουσίας έχουν πλέον αρχίσει να ευθυγραμμίζονται με το ενωσιακό δίκαιο. Εκκινώντας από τις παραδοχές του Δ.Ε.Ε. και των ελληνικών δικαστηρίων, ο συγγραφέας εξετάζει δύο πρόσφατες δευτεροβάθμιες αποφάσεις που εντάσσονται σ’ αυτό το «αποσχιστικό» ρεύμα.
Αμέσως μετά ακολουθεί η συναφής απόφαση του Δ.Ε.Ε. στην υπόθεση VAERSA, με την οποία κρίθηκαν ζητήματα που αφορούσαν την έννοια του χρόνου εργασίας, και συγκεκριμένα το ερώτημα αν θα προσμετρηθεί στον χρόνο εργασίας των εργαζομένων ο χρόνος μετακίνησής τους μεταξύ ενός σταθερού σημείου αναχώρησης και των διαφόρων περιοχών όπου μεταβαίνουν καθημερινά προς παροχή της εργασίας τους.
Ακολουθούν, όπως πάντα, ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες αποφάσεις των ελληνικών δικαστηρίων.
Το τεύχος κλείνει με τη σύνθεση των Τμημάτων του Αρείου Πάγου για το δικαστικό έτος 2026-2027, καθώς και με το πρόγραμμα των τακτικών επιστημονικών συναντήσεων της Ε.Δ.Ε.Κ.Α. για την περίοδο Οκτώβριος 2026 – Φεβρουάριος 2027.
Καλή ανάγνωση!
